Tess&Arthur

Paardnerschap: Wat is het en hoe word jij een echte Paardner?

Paardnerschap is meer dan simpelweg ‘paardrijden’ of ‘werken met paarden’. Het gaat om een diepere samenwerking gebaseerd op wederzijds begrip, respect en communicatie. Dit is iets wat ik zelf door de jaren heen met mijn paard Arthur heb ontdekt. Toen ik begon, volgde ik vooral traditionele methodes en was ik vooral gefocust op ‘controle’. Maar gaandeweg leerde ik dat echte harmonie niet ontstaat door dominantie, maar door samenwerking.

Ik merkte dat hoe beter ik leerde kijken en luisteren naar Arthur, hoe meer hij uit zichzelf met mij wilde samenwerken. Dit veranderde niet alleen de manier waarop ik met paarden omga, maar ook mijn hele visie op training. Paardnerschap is een keuze: de keuze om je paard als een volwaardige partner te zien.

Maar hoe doe je dat? Hieronder deel ik vijf stappen die essentieel zijn voor een sterke, eerlijke en respectvolle band met je paard, inclusief een belangrijke bonus. Deze stappen komen ook terug in onze YouTube-video, waarin we ze (op een leuke manier) in de praktijk laten zien.

Wat is Paardnerschap?

Paardnerschap is een term die de relatie tussen mens en paard omschrijft als een gelijkwaardige samenwerking. In plaats van het paard te zien als een dier dat ‘gewoon moet luisteren’, kijken we naar hoe we een communicatieve verbinding kunnen opbouwen. Dit betekent dat we niet alleen verwachten dat het paard ons begrijpt, maar dat wij ook leren luisteren naar het paard.

Paarden zijn prooidieren en communiceren grotendeels via lichaamstaal en subtiele signalen. Studies tonen aan dat paarden zelfs menselijke emoties kunnen herkennen (Smith et al., 2016). Dit betekent dat hoe jij je voelt en handelt een directe invloed heeft op hoe je paard reageert.

Waarom is Paardnerschap belangrijk?

Een paard dat zich begrepen en veilig voelt, is meer ontspannen, leert sneller en werkt met meer motivatie. Wetenschappelijk onderzoek naar positieve bekrachtiging (Sankey et al., 2010) en sociale leerdynamiek bij paarden (McGreevy & McLean, 2010) toont aan dat wederzijds vertrouwen en duidelijke, eerlijke communicatie leiden tot betere prestaties en minder stress bij paarden.

Hoe word jij een echte Paardner?

Stap 1: Fysiek en mentaal aanwezig zijn

Voordat je überhaupt iets van je paard vraagt, moet jij er zelf écht zijn. Dit betekent dat je je telefoon weglegt, je gedachten erbij houdt en bewust bent van je eigen energie en lichaamstaal.

🔹 Wetenschappelijke basis: Paarden spiegelen onze emoties en lichaamstaal (Proops et al., 2018). Als jij afgeleid bent, zal je paard dat voelen.

💡 Tip: Neem even een paar seconden om bewust adem te halen voordat je met je paard aan de slag gaat. Dit helpt om in het moment te zijn.

Stap 2: Een connectie voor communicatie

Voordat je een vraag stelt, moet je eerst de aandacht van je paard hebben. Dit betekent dat je niet zomaar een commando roept, maar eerst contact maakt – bijvoorbeeld door rustig te ademen, een kleine beweging te maken of simpelweg te wachten tot je paard op jou incheckt.

🔹 Wetenschappelijke basis: Paarden leren door associatie en reageren sterk op subtiele lichaamstaal (Proops et al., 2018).

💡 Tip: Loop eens rustig naar achteren in plaats van direct een commando te geven. Zodra een oor of oog zich op jou richt, weet je dat je paard incheckt bij jou!

Stap 3: Geef je paard verantwoordelijkheid

Veel mensen corrigeren hun paard constant: niet stappen, niet bewegen, niet snuffelen. Maar een paard leert pas echt als het zelf mag nadenken. Als jij hem de ruimte geeft om verantwoordelijkheid te nemen, zal hij minder afhankelijk worden van constante correcties.

🔹 Wetenschappelijke basis: Paarden leren beter door positieve bekrachtiging en consistente grenzen (McLean & Christensen, 2017).

💡 Tip: Laat je paard bijvoorbeeld los staan zonder druk in plaats van strak vast te houden. Corrigeer alleen als hij echt uit positie beweegt, en doe dat met kalmte.

Stap 4: Lichaamstaal lezen = fluisteren horen

Paarden communiceren constant via subtiele signalen. Een oor dat draait, een likbeweging, knipperen of gapen kan allemaal iets betekenen. Hoe eerder jij deze signalen opmerkt, hoe beter je problemen kunt voorkomen.

🔹 Wetenschappelijke basis: Paarden laten stress en ontspanning zien door veranderingen in ademhaling, spierspanning en oogexpressies (Hausberger et al., 2016).

💡 Tip: Besteed een paar minuten per dag aan het observeren van je paard zonder iets van hem te vragen. Leer zijn ‘normale’ gedrag kennen.

Stap 5: Wees consequent en consistent

Wat gisteren niet mocht, mag vandaag ook niet. En wat gisteren een kunstje was, is vandaag niet ineens iets wat hij standaard moet doen. Duidelijke, eerlijke regels maken een paard zekerder en zorgen voor minder frustratie.

🔹 Wetenschappelijke basis: Inconsistent gedrag leidt tot stress en onduidelijkheid bij paarden (Innes & McBride, 2008).

💡 Tip: Denk na over je verwachtingen en houd je daar dagelijks aan. Als ‘voetje geven’ gister een trucje was, kan het vandaag niet ineens een hoefkrab-opdracht zijn.

Bonus: Gezondheid checken = problemen voorkomen

Een goed Paardner let niet alleen op training, maar ook op de gezondheid van het paard. Kleine signalen zoals veranderingen in mest, ademhaling of houding kunnen wijzen op ongemak of gezondheidsproblemen.

🔹 Wetenschappelijke basis: Onderzoek naar vroegtijdige detectie van pijn bij paarden toont aan dat subtiele gedragsveranderingen vaak de eerste signalen zijn van fysieke problemen (Dalla Costa et al., 2014).

💡 Tip: Voer een dagelijkse korte gezondheidscheck uit: check mest, ademhaling, spierspanning en eetlust.

Conclusie: Een echte Paardner ben je elke dag

Paardnerschap is een proces dat tijd en toewijding vraagt. Door te leren kijken, luisteren en communiceren met je paard op een respectvolle manier, bouw je een diepere connectie op. Dit leidt tot een blijer paard, betere samenwerking en meer plezier voor jullie allebei!

📺 Wil je deze stappen in actie zien? Bekijk dan onze YouTube-video waarin we deze principes toepassen in de praktijk! [Link naar de video]